ULYŃA MYNA QAǴIDANY ÚIRETIP, BYLAI DE...
Ulyńa adamnyń qadiri men bedelin saqtaıtyn myna 21 qaǵıdany úıretip, bylaı de:
Adamnyń abyroıyn túsiretin nárse kóp, sodan saq bol:
1. Qolmen oınap-qaljyńdasýdan saqtan. Bul adamnyń kórkin ketiredi. Qaljyńdasań da, sózben, ornymen qaljyńda.
2. Kıimiń qymbat bolýy shart emes, biraq taza bolsyn. Ústińnen jaǵymdy ıis shyǵyp, demiń taza bolǵany jón, ásirese adammen sóıleskende ne jaqyndaǵanda.
3. Laıyq emes adammen daýǵa túspe. Olaı etseń, ózińdi onyń deńgeıine túsiresiń. Keıde elemeı ketý — óz qadirińdi saqtaǵanyń.
4. Er adam áıelmen uryspasyn, áıel kishkentaı balamen janjaldaspasyn. Bul adamnyń abyroıyn alasartady.
5. Ózińdi ózgemen salystyrma. Ishi toq adamdy salystyrý shaıqaltpaıdy, ol ózin eshkimnen kem sezinbeıdi.
6. Bireý sóılep otyrǵanda sózin bólme. Tek asa qajet jaǵdaıda ǵana, ruqsat surap baryp sóıle. Bul — ádep pen parasattyń belgisi.
7. Suramaǵan adamǵa aqyl aıtpa. Nemese onyń qabyldaıtynyn sezseń ǵana aıt. Keı adam qabyldamaı turǵanyn sózimen emes, janarymen bildiredi.
8. Ózińe qoıylmaǵan suraqqa jaýap berme. Orynsyz sóıleý adamnyń salmaǵyn kemitedi.
9. Eger sóziń únsizdikten artyq bolmasa — úndeme. Az sóılegen kóp úırenedi, kóp tyńdaǵan kóp túıedi.
10. Kóp shaǵymdanba — aqshaǵa da, qaıǵyǵa da. Únemi muńyn aıtyp júretin adamnan jurt ta qashqaqtaıdy. Ózińdi de tómendetpe, ózgeni de mezi etpe.
11. Ýádeńde tur. Ýáde — er azamattyń aınasy. Sózinde turmaıtyn adamnyń el aldyndaǵy qadiri bolmaıdy.
12. Jurt otyrǵan jerde jatyp uıyqtama. Eger májbúr bolsań, etpetińnen jatpa, bul jarasymsyz kórinedi.
13. Eshkimdi syrtynan jamandama, ǵaıbat sóz aıtpa. Sonda adamdar saǵan senip, qasyńda ózin erkin sezinedi.
14. Ózińdi eshkimge kúshtep tańba. Seni qalaıtyn adamǵa jaqyn bol, qalamaıtyn janǵa qadirińdi túsirip jabyspa. Úndemeı ketken de — bir parasat.
15. Minezsiz erýshi bolma. Óz oıyń bolsyn. Bireýdi jurt jamandap jatyr eken dep, sen de qosylyp ketpe. Ár nársege aqylmen qara.
16. Bireýdiń jaýymen sen de jaýlaspa. Árkimniń óz qarym-qatynasy, óz esebi bar.
17. Mindetińdi maqtaý kútpeı atqar. Adamdy sóz qylǵannan góri, úndemeı jaqsylyq jasaǵan abzal. Jaqsylyqty Alla umytpaıdy.
18. Shyn nıetpen keshirim suraǵan adamdy keshire bil. Keshire alý — úlkendiktiń belgisi.
19. Qaraly jerde kúlme, qýanyshty jerde qabaq shytpa. Ár ortanyń óz ádebi bar. Adamnyń parasaty — ornyn bilýinde.
20. Qatelespeseń, orynsyz keshirim surama. Bul óz qadirińdi túsiredi. Al qatelesseń, arsyzdyqpen ne beıpildikpen qatelespe, keıin óziń uıalatyndaı bolma.
21. Kóp qaryz suraı berýden saqtan. Únemi bireýden aqsha ne usaq-túıek suraı beretin adamnan jurt jalyǵady. Tek óte jaqyn, keńpeıil adam bolmasa, ózgeni mazalama.
